TARİHTEKİ YERİ VE HER YÖNÜYLE
DEVELİ/2
Nevzat Görücü/ Mehmet Kadri Sayılgan
Develi Tarihinin derinliklerine inildiğinde birçok medeniyetin izlerini görmekteyiz. Bunun çeşitli nedenleri vardır. İç Anadolu’dan Çukurova bölgesine iniş ve en kısa yol, ilk çağlardan beri Develi Gezbel üzerinden geçmektedir. Biz bu yolun önemini kitabımızda değerlendirdik. Bu yol üzerinde yeteri kadar zaviye ve medreseler bu yolun önemine tanıklık eder, Develi coğrafi yapı bakımından kuzeyde Erciyes, Güneyde Toros Dağlarının arasında kalan 1100 metre yükseklikte Türkiye’nin en büyük ovası üzerinde bulunmaktadır. Su kaynakları ve bağlantı yolları itibariyle çok önemli bir düğüm noktasıdır.

Turizm açısından da Develi, ovasındaki kuş cenneti, yay gölü, Erciyes’in kayak merkezi olma özelliğinden dolayı çok önemli olduğu görülür. Ayrıca Zamantı ırmağında rafting, Gezbel yolu traking için önemli bir bölgedir. Geniş medeniyetlerin izlerini taşıyan kaya mezarları, yazılı kaya eserlerinden günümüze kadar gelen tarihi değerlerde ayrı bir zenginliktir. Biz bu eserde Develi’deki nüfus hareketleri, müslim, gayri müslim halk yaşantısı, insanların geçim kaygısı, örf ve adetlerinden, yemek ve sair kültürlerinden izler bulmak mümkündür.

Bu eserin ilk defa çatısını hazırlayıp yazmağa karar verildiğinde tarihi kültür varlıkları, camiler, medreseler, külliye, zaviye ve tarihi çeşmeler hakkında daha derin bilgiye sahip Arkeolog Mehmet Kadri Sayılgan ile birlikte hareket ettik.
Biz bu eseri günlük olayları kayıt altına alan bir yazı dizisi olarak görmedik. Bugün için eldeki kaynaklar, 50 yıl sonrası için gelecek nesle kaynaklık teşkil edecektir. Umarız bu çalışmalarımızda onlar için başarılı oluruz. Gayret bize, sorumluluk gelecek nesledir. Takdir yüce Allah’ındır. Nevzat Görücü/ Mehmet Kadri Sayılgan.
Önsözden kısa bir alıntıdan sonra sizlere bu değerli eseri hazırlayan Develi sevdalısı ağabeylerimi tanıtmak istiyorum.

Nevzat GÖRÜCÜ:
Nevzat Görücü; 10 Mart1942 Tarihi’nde Develi İlçesi Fenese Mahallesi’nde dünyaya geldi. Babası Memiş’in Mustafa lakabı ile anılan Mustafa Görücü bir annesi Yahyalı Seydili Mahallesi’nden Hacı Osman kızı Ayşe hanımdır. Yazar ilkokulu mahalle mektebi olan Dumlupınar İlkokulu’nda okumuş ve 1952 yılında mezun olmuştur. Daha sonra ortaokula giden yazar Develi Lisesi’nden mezun olmuştur. Mali yönden vasat bir ailenin çocuğu olması münasebetiyle okumaya ara vererek bir yıl Yahyalı’da öğretmenlik yapmıştır.
İstanbul Hukuk Fakültesi’ni kazanan Görücü, aynı fakültenin ikinci sınıfında iken yatay geçiş yapmak suretiyle Ankara Hukuk Fakültesi’ne kaydını yaptırmıştır. Yatay geçiş yapmasındaki en önemli neden günlük bir gazetenin Ankara Muhabirliğini yapmak üzere iş bulmasıdır. Bir yandan muhabirlik yapan Görücü diğer taraftan Fakülteye fırsat buldukça devam ederek tahsilini devam ettirmiştir. Çalışma hayatını “Babali’de Sabah” ve “ Bizim Anadolu” gazetelerinde muhabirlik ve İdari İşler Amirliği olarak yürüten Görücü 1971/1972 dönemi Haziran ayında okuldan mezun olmuştur.
Hukuk Fakültesi’nden mezun olmasını müteakip Avukatlık stajına başlayarak Avukatlık ruhsatını aldı ve Ankara Barosuna serbest Avukat olarak çalışmaya başladı. Bu arada hâkimlik mesleği için başvuruda bulunan Görücü yazılı ve sözlü sınavları kazanmış olmasına rağmen askerlik görevini yapmak üzere askere alındığından vatani görevini müteakip Cumhuriyet Savcısı sıfatıyla mesleğe başlayabildi. O tarihlerde askerlik görevini yapmayanların Hâkim olarak görev almaları mümkün değildi. Bu nedenle ilk görev yeri Edirne Cumhuriyet Savcı Yardımcısı olarak göreve başladı.
Bir yıl kadar sonra Çelikhan İlçesi Cumhuriyet Savcılığına atanan Görücü, ,başarılı çalışmaları nedeniyle süresini doldurmadan Niğde Cumhuriyet Savcı Yardımcılığı görevine atandı. O bir taraftan Niğde Adliyesinde görev yaparken diğer yandan da E-Tipi Niğde Kapalı Cezaevi Mümessilliği’ni de ifa etti.

1979 yılında İskilip C. Savcılığı görevine atanan Görücü, başarılı çalışmaları nedeniyle 12 Eylül 1980 ihtilali sonrasında Erzincan Sıkıyönetim Komutanlığı emrinde kurulan Sıkıyönetim Mahkemelerinde Askeri Savcı sıfatıyla görev aldı.
İki yıl kadar süren Sıkıyönetim mahkemelerindeki görevini yapmakta iken kendi isteği üzerine asli görev yeri İskilip Cumhuriyet Savcılığı’na dönen Görücü 1984 yılı güz kararnamesi ile Manavgat Cumhuriyet Başsavcılığı görevine ataması yapıldı. Manavgat Adliyesinde beş yılı aşkın görev yaptıktan sonra Antalya Cumhuriyet Savcılığı sıfatıyla Antalya’ya tayin oldu. Üç yıl kadar Antalya’da görev yaptıktan sonra İzmir Cumhuriyet Savcılığı görevine atanan Görücü 1997 yılına kadar görev yaptıktan sonra kendi isteği ile yaşını doldurmadan emekliye ayrıldı.
Emeklilik süresi içinde İzmir’de yaşayan Görücü 2000 yılı başlarından itibaren beş yılı aşkın bir süre Ankara Ticaret Odası (ATO) Genel Sekreterliği görevini üstlendi.

Daha sonra kitap çalışmaları yapmak üzere ATO’dan ayrılan Görücü Ankara’ya yerleşerek kitap yazma çalışmalarıyla uğraşmaya ve bu konuda araştırmalar yapmaya başladı. Onun asıl araştırma konusu Felsefi ve Kelam yönüyle Yüce Varlığın incelenmesiydi. 13-14 yıllık araştırma sonunda üç kitaptan oluşan eserlerini baskıya hazır hale getirdi.
ESERLERİ:
- Felsefeciler ve Kelamcıların Gözüyle Allah’ın ve Kâinatın Varlığı.
- Allah’ın Sıfatları, Dalalet, Rızık, Ecel, Hilafet (İmamet)
- Kelam ve Felsefe Terimleri Sözlüğü.
Bu üç eserini birleştirmek suretiyle tek kitap halinde yayın hayatına sokarak okuyucu ile buluşturan Görücü kitabı hakkında satış yapmadan gelirlerini “ Ankara Develililer Kültür ve Yardımlaşma Derneğine bağışladı.
Halen üzerinde Mehmet Kadri Sayılgan ile ortak bulundukları “ Her Yönüyle Develi ve Tarihteki Yeri” eseri baskıya hazır hale getirmişlerdir.
Münteha ve Nazan isimli iki kızı bulunan yazar, ilk eşinden ayrılarak Saadet isimli bir hanımefendi ile evlenmek suretiyle Ankara’da devam etmektedir.

Mehmet Kadri Sayılgan:
1941 yılında Develi (Everek) de doğdu. İlkokulu Merkez İlkokulu’nda, Ortaokul ve Lise tahsilini Develi Lisesi ( Lise son sınıfı Kayseri Lisesi’nde) tamamladı. Liseden mezun olunca Yukarı Develi İlkokulu ve Develi Seyrani İlkokulu’nda vekil öğretmenlik yaptı. Öğretmenlikte ayrılarak Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’ne kayıt yaptırdı.
Fakülte derslerine devam ederken, maişetini kazanmak için merkezi İstanbul’da olan “Babıali’ de Sabah” ve “Bugün” gazetelerinde, başbakanlık ve TBMM muhabirliği yaptı.
1967 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Arkeoloji- Sanat Tarihi bölümünden mezun oldu.
Fakülteden mezun olduktan sonra 1968-1970 yılları arasında Yedek Subay olarak askerlik görevini bitirdi. Uzun yıllar Kayseri Arkeoloji Müzesi’nde uzman, Kayseri Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nde yönetici, Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müze Müdürlüğü yaptıktan sonra 1985 yılından itibaren Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürü olarak görev yaptı.
Öte yandan İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bünyesinde çalıştı. En son TBMM İstanbul Milli Saraylar Kültür Tanıtım Daire Başkanlığı görevinden 2006 yılında emekliye ayrıldı.,
Bu arada Develi merkezinde yayınlanan “ Develi Gazetesi’nde iki seneden fazla köşe yazarlığı yaptı.
Kitap: Bu vatan uğruna canlarını feda eden şehit ve gazilerimize armağan edilmiştir.
KORZA Yayıncılık Basım Sanayi ve Ticaret A.Ş. Esenboğa-ANKARA -2025 Tel: 0312 342 22 08