Aşık Seyrani İle İlgili Övgüler
Seyrani’nin hayatı şiirleri üzerine birçok bilgi ve belge mevcuttur. 25 in üzerinde hayatı ve şiirleri ile ilgili kitap ve hayatını anlatan bir biyografik roman yazılmıştır. Seyrani hakkında asılsız mesnetsiz yazıları kaynak göstererek yanlış tanıtılmasına cevap olarak değerli üstatların, tarihçilerin, yazarların Seyrani hakkındaki görüşlerine yer verdim. Yer verdiğim bu övgüler ona değer veren Seyrani dostlarına bir armağanımdır.
* Seyrani ekseriyetle sofiyane ve ahlaki mahiyette olan şiirlerinde halk edebiyatı ananaleri, halk ahlakına uygun atasözleri, halk zevkini okşayan nükteler, zamanına ait kuvvetli tenkitleri olan tek şairdir. Ord. Prof. Mehmet Fuat KÖPRÜLÜ.
*Develili Seyrani’yi ikinci Mahmut ve Tanzimat’ın getirdiği yenilikler yüzünden doğan huzursuzluğun şairi saymak en doğrusudur. Yazar Ahmet Hamdi TANPINAR.
* Seyrani’nin dikkat çekici özelliklerinden biri de üslubudur. Şiirlerindeki benzetme metodu, istiare, tezat gibi sanatların tespiti ve tahlili de onun diğer şairlerden çok farklı imaj ve aydınlık dünyası olduğunu göstermektedir. Prof. Dr. Umay GÜNAY.
* Seyrani, maddi hayata önem vermeyen, insan hayatının en ulvi amacının Tanrı’yı arayış olduğuna inanmış olgun ve filozof bir şairdir. Prof. Dr. Ahmet Edip UYSAL.
* Develili Seyrani, âşık edebiyatının en ünlü simalarından birisidir. Araştırmacı Yazar, Ahmet KABAKLI.
* Yalnız Develimizin değil, Anadolu’nun en büyük halk ozanından birisi olan Âşık Seyrani, 19. yüzyıl halk şiirinin en büyük söz üstatlarındandır. Develi Belediye Başkanı, Mehmet CABBAR.
* 19. Yüzyılın en meşhur dört şairi arasında Seyrani şiirlerindeki ritim ve sıcak heyecan noktasında belki hepsinden daha üstündür. Edebiyat Tarihçisi İsmail Habib SEVÜK.
* Develili Seyrani’yi büyük bir şair bilirdim. Hakkında yaptığım araştırmalarla ulaştığım kaynaklarda gördüm ki Seyrani çok büyük bir şair. Yazar, Dr. Rasim DENİZ
* Bugün hiç tereddüt etmeden diyebilirim ki Seyranisiz Türk Halk Edebiyatı eksik ve yarımdır. Edebiyatçı Yazar, Haşim Nezihi OKAY.
* Seyrani’nin enfüsi şiirleri çok liriktir. Halk şairlerimiz arasında hem duyan hem titreyen bakiliyet, hem duyuran hem de titreten kudret itibariyle birinci safta gelir. Yazar, Yusuf Ziya DEMİRCİ.
* Seyrani, haksızlığa, zulme, rüşvete, ahlak bozukluklarına karşı manevi bir başkaldırının temsilcisidir. Şair Yazar, Hasan Ali KASIR.
*Halk ağzı mükemmel Anadolu Deyişleriyle pek derin duygular, güzel taşlamalar söyleyen, taze kafiyeler, zekice bağışlar yapmakta eşsiz olan Seyrani hicivlerinde son derece sert ve hırçındır.
Edebiyatçı Yazar Hikmet DİZDAROĞLU.
*19. Yüzyıl Halk Edebiyatımızın ünlülerinden olan şairimiz, Yunus’un tasavvuf zincirinin son halkasıdır. Develili Âşık Ali ÇATAK
Dağılan imparatorlukta sazına Halk için vuran bir halk ozanıdır. Seyrani ve onun yaşadığı dönem Osmanlı İmparatorluğu hakkında yeni ufuklar açmasını, yapayalnız bir haldeyken ölen ve bir mezar taşı dahi olmayan Seyrani’yi romanım biraz daha yakından tanınmaya vesile olmasını dilerim. “Mehmet Seyrani” romanı’nın yazarı, Mikail ÇOLAK,
* Seyrani, mizaç olarak çok kibar, aynı zamanda mert ve korkusuz bir kişiliğe sahiptir. Edebiyatçı Yazar, Halide GÜLİYAVA.
* Seyrani, her bakımdan usta bir ozandır. Padişah, sadrazam, hâkimleri taşlamaktan çekinmeyen ölçüde korkusuz bir yaratılışı vardır. Ünü bütün imparatorluğa yayılmıştır. Milli edebiyatı bakımından sonra da asrının aydınları kendisine gereken değeri vermiştir. Edebiyatçı Yazar, Cahit ÖZTELLİ
* Seyrani’nin şiirleri yalnız halk şairlerinin tellerinde değil “Hüsne mağrur olma, Ey sevdiğim artık yeter. Diye başlayan türkülerinde olduğu gibi, klasik besteler arasında da yaşamaktadır. Edebiyatçı Yazar, Müjgan CUNBUN.
* Seyrani, yeniliklere açık, okumaya ve ilme önem veren bir şairdir. Batı’daki gelişmeleri, telgraf, vapur, gibi ülkeye giren çeşitli yenilikleri, yeni mahkemeleri, okulları onun şiirlerinde görmek mümkündür. Edebiyatçı Yazar, Hasan Avni YÜKSEL.
* Diğer saz şairlerinde pek bulunmayan fikri mefhumlar ve kelimeler Seyrani’de oldukça fazladır. Aynı zamanda sosyal tenkit ve hiciv anlayışı, bu husustaki espirisi ve umumi felsefi tefekkürü saz şairlerinin hepsinden üstündür. Seyrani’nin görüşleri, teşbih ve ifadeleri klasik saz şairinin çağdaşlarına nispetle daha bilgili bir saz şairidir. Şiirde diğer bir önemli özelliği de sevgilisi bulunmamasıdır. Seyrani saz şiirini hakiki ruhundan ve ananesinden ayırmaksızın yenileştirenlerin, modern ruha, modern dile, modern ifadeye yaklaştıranların başında gelir. Edebiyatçı Yazar, Vasfi Mahir KOCATÜRK.
Anadolu Halk ve Hak âşıklarından Evrekli Mehmet Seyrani: Duygulu ve lirik söz üstadı olan Âşık Seyrani orijinal buluşlarıyla ve benzetme metotlarıyla çağdaşlarını ve sonraki şairleri de geniş ölçüde etkiledi. Ki Erzurumlu Emrah, Tokatlı Nuri, Bayburtlu Zihni, Geredeli Dertli, Kütahyalı Arif, Konyalı Şemi, Bolulu Revai ve Rıza Tevfik’in Seyrani’nin ölümünden sonra şiirin tüm dallarında onun metotlarına özendikleri inkar edilemez bir gerçektir. Ayrıca Seyrani’nin şiirleri belge gösterilmeden Tanzimat Dönemi’nin gizli ve gerçek yüzü anlaşılamaz. Mütercim, Ömer ATMACA.
Boyacının Kuluyum
Seyrani Baba’nın yaşam tarzını İslam ile bağdaştırmayan bazı cahiller Seyrani Baba’ya “Kimin Kulusun?” diye sormuşlar. O da “boyacının kuluyum” demiş. Şer’an bunun büyük bir günah ve suç olduğu düşüncesiyle Seyrani’yi kadıya şikâyet etmişler. Kadı Seyrani’yi çağırtmış. Seyrani de giderken bahçelerden topladığı bir demet çiçeği koynuna koyarak kadının huzuruna çıkmış. Kadı sormuş: “Kimin kulusun”? Seyrani’den aynı cevap:”Boyacının kuluyum. Kadı kızmış.”Hangi boyacının kulusun: Böyle konuşman doğru değil. Bunun suç olduğunu bilmiyor musun”? Demiş. Seyrani Baba koynundaki bir demet çiçeği çıkartmış.”Aha işte bu çiçekleri rengarenk boyayan boyacının kuluyum.”deyince kadı Seyrani’nin büyüklüğünü takdir ederek izzet ve ikramda bulunmuş. Develili Şair Yazar Emir Ali ÖZÇAKIR.
Alman Prof. Dr. Anne Marie Schımmel : 13. yüzyıldan günümüze Halk Şairleri araştırmasında ön plana çıkarttığı Aşık Seyrani’nin “Hayat Ne Garip” şiirini Almancaya çevirip bilimsel makalelerde yayınlatarak Seyrani’nin yaydığı dik duruşu Aşık Seyrani’nin sesini dünyaya duyurmuştur.
Değerli üstatların, tarihçilerin, yazarların övgüleri Everekli Âşık Seyrani’yi bizlere veciz sözlerle çok güzel anlatmaktadırlar. Dünya ozanımız Seyrani’yi tanımış, maalesef Develi’de bir mezar taşı yoktur.