Düzenlemeden yararlanacak 5 milyon 100 bin kişinin İzmir nüfusunu geçtiğine dikkati çeken Genç, “Emekliye altı ayda ayırdığınız kaynak, faiz ödemelerinizin yalnızca on gününe denk geliyor” dedi.
TBMM Genel Kurulunda, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin görüşmeleri sürüyor. Teklifin 18’inci maddesi, en düşük emekli aylığı ödeme tutarının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkarılmasını öngörüyor.
CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Genel Kuruldaki konuşmasında düzenlemenin kök aylıkları yükseltmediğini, Hazine tarafından tamamlanan aylıklara bağımlı emekli sayısını artırdığını belirtti.
“EMEKLİ YOKSULLUĞU DEV BİR ŞEHİR BÜYÜKLÜĞÜNDE”
Genç, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Teklifin ağır bilançosu, emekli aylıklarını düzenleyen 18’inci maddenin etki analizinde bulunmakta. Etki analizine göre 17 milyon kişi gelir ve aylık alıyor. En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya tamamlanmasıyla 5 milyon 100 bin kişinin düzenlemeden yararlanacağı belirtiliyor. Aylık alan her on kişiden üçü emekli aylığıyla bu tutara ulaşamıyor, Hazine tamamlamasına ihtiyaç duyuyor.
Beş milyon 100 bin kişi bir ilde yaşasaydı, İstanbul ve Ankara’dan sonra Türkiye’nin en kalabalık üçüncü ili olur, İzmir’i geride bırakırdı. İktidarın emekli politikasının sonunda İzmir’den daha kalabalık bir nüfus Hazine’nin tamamlamasına bağlandı. Emekli yoksulluğu artık bir toplumsal kesimin sorunu değil, dev bir şehir büyüklüğündedir.
“TABAN AYLIĞA BAĞIMLI EMEKLİ SAYISI 200 BİN KİŞİ DAHA ARTIYOR”
Dahası var: Etki analizinde bugün 20 bin liranın altında kök aylığı bulunanların sayısı 4 milyon 900 bin olarak açıklanıyor. Yeni tutardan ise 5 milyon 100 bin kişinin yararlanması bekleniyor. ‘Aylığı artırıyoruz’ dediğiniz düzenleme, en düşük aylığa bağımlı emekli sayısını 200 bin kişi daha artırmakta. Rakam yükseliyor ama sistemin yukarı taşıdığı emekli sayısı değil, taban aylığa düşürdüğü emekli sayısı artıyor.
2019’da bin lirayla başlayan bu uygulama, önümüzdeki düzenlemeyle on ikinci tutarına ulaşacak. Yedi yıldır sorunu çözmek yerine altı ayda bir torba kanuna yeni bir rakam yazılıyor. Çünkü kök aylıkları ve aylık bağlama oranları düzeltilmiyor.
Hazine tamamlaması büyüdükçe ödenen primle bağlanan aylık arasındaki ilişki zayıflıyor, emeklilik hakkı giderek sosyal yardıma benziyor. Hazine farkı kök aylığa eklenmediği için izleyen zam yine düşük kök aylık üzerinden hesaplanmakta. Emekli kağıt üzerinde zam alıyor, taban tutar ayrıca değiştirilmezse cebine bir lira bile fazla para girmiyor. Bu yöntem, çalışırken ödenen primi değersizleştirdiği gibi emekliyi her altı ayda bir Meclisten çıkacak yeni bir tamamlamaya da mahkum etmekte.
“KİŞİ BAŞINA GÜNLÜK KARŞILIĞI YALNIZCA 86 LİRA”
Etki analizindeki hesaba göre bu artışın altı aylık maliyeti 79 milyar lira. Bu tutarı 5 milyon 100 bin kişi ve altı aya böldüğümüzde, düzenlemenin kişi başına aylık ortalama karşılığı 2 bin 582 lira, günlük karşılığı ise yalnızca 86 liradır.
Üstelik 23 bin 552 liralık tutar, altı aylık yüzde 17,76’lık enflasyon kadar artırılmakta. Yani refah payı sıfır. Emeklinin aylığı yalnızca 1 Ocak’taki alım gücü düzeyine döndürülüyor.
TÜRK-İŞ, haziran ayında bekar bir çalışanın aylık yaşama maliyetini 46 bin 248 lira olarak hesapladı. En düşük emekli aylığı bunun sadece yüzde 51’ini karşılamakta. Aradaki fark 22 bin 696 lira.
Emekli markette, kirada, elektrik ve doğal gaz faturasında başka bir tarife ödemiyor ama bağlanan en düşük aylık, tek kişinin yaşam maliyetinin yarısında kalıyor.
“EMEKLİNİN ALTI AYLIK ARTIŞI, FAİZİN YALNIZCA ON GÜNÜ”
Emekli artışına ayırdığınız 79 milyar liranın karşısında, Hazine’nin yılın ilk altı ayında yaptığı 1 trilyon 464 milyar liralık faiz ödemesi durmakta. Bu, günde ortalama 8,1 milyar lira faiz demektir. Aynı dönemde faiz ödemesi, emekliye ayrılan ilave kaynağın 18,5 katına ulaştı.
Beş milyon 100 bin emeklinin altı aylık artışı, faiz ödemelerinizin yalnızca on gününe denk gelmekte. Sonra emekliye dönüp ‘Bütçe imkanları çerçevesinde’ denmekte.
Bu teklif emeklinin aylığını büyütmüyor, aylığı Hazinece tamamlanmak zorunda kalan kitleyi büyütüyor. 18’inci maddenin gerçek etki analizi şudur: İktidar emekliye refah sağlamıyor, yoksulluğun resmi tarifesini güncelliyor.
Emekliyi her altı ayda bir torba kanuna mahkum eden düzen, sosyal güvenlik değil, kalıcı yoksulluk yönetimidir. Emekli, bütçeden verilecek bir lütfu değil, ödediği primin karşılığını istiyor.”